شنبه ٢٧ آبان ١٣٩٦
دانشجوى موفق كسى است كه خوب درس بخواند، خوب تهذيب اخلاق بكند و خوب ورزش بكند.(مقام معظم رهبری) ................................................................ اكنون دانشگاه به تلاش براى پيشرفت علمى و رشد فكرى و نورانيت معنوى روزافزون بيش از هميشه نيازمند است. (مقام معظم رهبری)
منو اصلی
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 8933
 بازدید امروز : 3201
 کل بازدید : 3123897
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 0/5969
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اخبار > تغذيه در ماه مبارک رمضان


   نسخه چاپي    ارسال به دوست
 
    تغذيه در ماه مبارک رمضان
  

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود: رمضان ماهى است كه

ابتدایش رحمت است و میانه‏اش مغفرت و پایانش  آزادى از آتش جهنم.

بحار الانوار، ج 93، ص 342

تغذيه در ماه مبارک رمضان

   هر ساله پس از ماه مبارک رمضان، اغلب يا افزايش وزن پيدا مي کنيم يا ضعيف شده و دچار بيماري‌هاي گوارشي مي شويم. اين عوارض از آنجا ناشي مي شود که ياد نگرفته ايم اصولي روزه بگيريم. پرخوري و بدخوري دليل عمده اين عوارض است.

   تغذيه صحيح در ماه رمضان بسيار اهميت دارد و بايد مواد غذايي مانند گوشت، مرغ، ماهي، لبنيات و سبزي ها، قسمت اعظم رژيم غذايي شخص را در برگيرد.

   مصرف تمام مواد غذايي بايد بر اساس اصول و برنامه باشد. مثلاً اگر مي گوييم لبنيات خوب است، بايد در نظر داشته باشيم که مصرف بالاي لبنيات بدون مصرف آب به ميزان کافي، ايجاد سنگ‌هاي مجاري ادراري را بسيار افزايش مي دهد.

   مصرف مواد پروتئيني (گوشت، مرغ، لبنيات و ماهي) به تنهايي کافي نيست، بلکه در کنار آن‌ها بايد از سبزيجات، سالاد، آب و حبوبات استفاده نمود تا از يبوست جلوگيري شود و بايد در نظر داشت که مصرف زياد غذاهاي پروتئيني باعث تشنگي مي شود.

در خصوص کودکان و نوجواناني که براي اولين بار روزه مي گيرند، بايد تمام مواد مغذي در رژيم غذايي آن‌ها گنجانده شود. اين نوجوانان بايد در وعده سحر به مقدار کافي غذا بخورند و آب ميوه هايي مثل هويج و گوجه فرنگي را بسيار مصرف نمايند.


 

چگونگي روزه گرفتن در ماه رمضان

روزه گرفتن در ماه مبارک رمضان منافع فراواني به همراه دارد، ضمن اين که بايد نکات پزشکي و نحوه تغذيه نيز مورد توجه قرار گيرد. بنابراين مصرف غذاي زياد هنگام افطار و سحر ضرورت ندارد و مهم، داشتن رژيم مناسب غذايي در اين ماه است.

بدن مکانيسم‌هاي تنظيم کننده اي دارد که در طي روزه داري فعال مي شوند و سوخته شدن مؤثر چربي بدن در اين ماه رخ مي دهد. يک رژيم غذايي متعادل براي حفظ سلامت و فعاليت فرد در طول ماه رمضان کافي است. اختلالات به وجود آمده در اين ماه، حاصل مصرف زياده از حد غذا و خواب کم است.

چه غذاهايی برای سحری مناسب است؟

   سحری بايد ويژگي يك وعده ناهار را داشته باشد. ضمن اين كه بايد به گونه اي باشد كه احساس تشنگي را به حداقل برساند. غذاهايي كه آب جذب مي كنند مثل ماكارونی، ته ديگ و آش رشته ايجاد تشنگی می كنند. استفاده از سالاد و هندوانه تا حدود زيادي مانع تشنگی می شود. بطور کلی غذاهایی از روغن زیادی تشکیل شده و سرخ کردنی ها،غذاهای نفاخ، ادویه جات، نمک سود شده، کنسرویجات و .. بهتره استفاده نشود...

همچنین در هنگام سحر سعی کنید چای مصرف نکنید و  به جای آن از نوشیدنی های گیاهی با غلظت کم شکر یا میوه های آب دار مانند: انگور و هندوانه... استفاده شود.

چه غذاهايي براي افطاری مناسب است؟

   به دليل آن كه معده چند ساعت خالي بوده بهتر است با مايعاتي كه تقريبا" درجه حرارت بدن را دارند شروع كنيد. آب جوش يا چاي كم رنگ يا سوپ هايي كه زياد غليظ نباشند براي اين منظور مناسبند. قند يا خرما كه سريعاٌ جذب مي شود بهتر است ابتدا با آب جوش يا چاي خورده شود تا قند خون را كمي افزايش دهد. در وعده افطار اول غذاهای سبکتر استفاده شود بعد یواش یواش به سمت غذاهایی مانند: سوپ و آش رقیق و یا شامی و کوکو با ادویه و نمک خیلی کم، یا فرنی (یک کاسه کوچک)، شیر برنج مصرف کنید.


هفت خوردنی مفید در ماه رمضان

1- در وعده افطار مایعات گرم بنوشید. روزه تان را هرگز با آب سرد، شربت خنک یا نوشابه باز نکنید. آب جوش، شیر گرم  و  یا  چای کم  رنگ بهترین نوشیدنی  برای  افطار  است.

 

 

2- موقع افطار از قندهای طبیعی مانند خرما، کشمش و یا عسل استفاده کنید، تا قند خونتان تعدیل شده و اشتهایتان کنترل شود. نوشیدن چای کم رنگ، شیر گرم، فرنی، حلیم کم روغن و یا شله زرد در وعده  افطار توصیه  می‌شود.

 


3- نان، پنیر و سبزی (یا گردو) رااز سفره افطارتان حذف نکنید. اما اگر ترجیح می‌دهید به جای افطار شام­ بخورید، می‌توانید سوپ و آش سبک را در برنامه غذایی‌تان  جا بدهید.



4- خورش آلو وخورش‌های سبزی دار غذاهای ملین هستند در نتیجه برای پیشگیری از یبوست در ماه رمضان مناسبند.

 

 

 

 


5- تخم مرغ نیمرو دیرهضم است در نتیجه برای پیشگیری از ابتلا به سوزش معده توصیه می‌شود در ماه رمضان تخم مرغ به صورت آب پز مصرف شود.


6- سالاد بدون پیاز، مکمل خوبی برای وعده‌های غذایی در ماه رمضان است و به همین دلیل توصیه می‌کنیم سالاد را در وعده‌های افطار و سحر خود بگنجانید.


 

7- مصرف نوشابه‌های گازدار را در ماه رمضان محدود کنید. این نوشابه‌ها باعث تحریک معده به خصوص در افراد مبتلا به التهاب معده (گاستریت) می‌شود.



نکات قابل ملاحظه در طی روز

در طی روز به دلیل گرسنگی، حرارت بدن بالا می رود و پوست گرم تر شده که باعث لاغری و آب شدن چربی می شود، این امر برای افراد چاق مفید است، ولی افراد لاغر باید از هر چیزی که باعث گرم تر شدن آنها می گردد، پرهیز کنند، در طی روز جلوی آفتاب نروند و محیط خود را خنک نگه دارند، همچنین دوش آب سرد باعث گرم تر شدن بدن می گردد و  باید برای خنک شدن، دوش آب ولرم بگیرند و از انجام فعالیت شدید خودداری کنند.

نکات قابل ملاحظه در افطار

1- امام صادق (ع) فرمودند: پیامبر خدا به هنگام افطار، با حلوایی آغاز می کرد و بدان روزه می گشود واگر نمی یافت با چند خرما و اگر نیز یافت نمی شد، با آب نیم گرم. آنگاه می فرمودند این موارد معده و جگر را پاک می کند و سر درد را از میان می برد.

رسول خدا (ص) فرمودند: اگرکسی از شما روزه بود، با خرما روزه بگشاید و اگر خرما ندید با آب، چراکه آب پاک کننده است.

با نمک افطار باز کنید و سپس شروع افطار آب جوشیده ولرم همراه با خرما یا عسل میل کنید.
آب ولرم، اخلاطی که درطول روز درمعده جمع شده اند را می شوید و شستشوی ابتدایی معده و مجاری گوارشی از دهان تا معده انجام می شود .

2- به دلیل حرارت بالای معده دراثر گرسنگی زیاد، وارد نمودن آب یخ و سرد درابتدا باعث تغییر ناگهانی حرارت معده و قبض یکباره معده و سردی شدید معده و ضعف معده می شود، همچنین مصرف آب خیلی گرم و جوش هم می تواند موجب افزایش حرارت معده شود. بهترین وجه شروع، با آب ولرم است و غذاهای سهل الهضم و شیرین، چراکه به علت نیاز کبد، طبیعت بدن تمایل زیادی به جذب فوری شیرینی دارد.
اگر خدای ناکرده در چنین شرایطی آب یخ را بخورید چون در معده توقف نمی کند، مستقیم وارد روده شده که می تواند حتی باعث مرگ ناگهانی به دنبال رفلکس عصبی شود.

در این موارد برای اینکه بتوانید آب را در معده نگه دارید حتما حداقل تکه ای نان قبل از آن میل کنید لذا برای رفع تشنگی نیز سعی نکنید، که عطش خود را به یک باره و با نوشیدنی زیاد از بین ببرید که در این صورت تشنگی بر طرف نخواهد شد. برای رفع تشنگی، نصف لیوان آب را جرعه جرعه بنوشید و سپس مقداری نان میل نمایید سپس نصف دیگر لیوان را به صورت جرعه جرعه و آهسته بنوشید.

3- در افطار از غذاهای سهل الهضم و ترجیحاً شیرین همچون فرنی ها، حلیم و آش ها استفاده کنید.

4- برای صرف شام، بهتر است در همان وعده غذایی افطار به حد سیری افطاری میل شود، مگر آن که با یک فاصله زمانی شام میل کنید که در آن صورت باید مراعات نمایید تا با شکم پر نخوابید.

5- افراد لاغر در فاصله افطار تا سحر، باید از مواد غذایی و میوه های آبدار استفاده کنند.

6- طبق عادت غلط نان و پنیر و سبزی نباید در رأس افطار میل شود.

7- هرگز از زولبيا و باميه هاي موجود در بازار كه از روغنهاي صنعتي تهيه مي شوند، استفاده نكنيد. حتي در برخي از موارد براي سود بيشتر از روغن هاي صنعتي فاسد و سوخته شده نيز استفاده مي كنند.

چه کسانی برای روزه داری منع دارند

   با فرارسیدن ماه مبارک رمضان در فصل تابستان، شاید روزه داری برای تعدادی از افراد مشکل تر شود، اما جدا از این مساله بعضی از افراد به دلیل ابتلا به بیماری های خاص مثل دیابت با شرایط سخت تری در مورد روزه داری مواجه می شوند. دکتر فرهاد رضوانی، متخصص داخلی، موارد اورژانسی در ماه رمضان و روش های برخورد با چنین مواردی را به طور کامل برایمان شرح می دهند.

از وضعیت فیزیکی خود با خبر باشید.
در ماه مبارک رمضان، به دلیل اینکه مردم ما تلاش می کنند تا از نعمات این ماه عزیز  بهره مند شوند، تصمیم به روزه داری می گیرند؛ اما به هر حال بعضی از افراد خاص به دلیل شرایط سنی یا سلامت بدنی قادر به روزه گرفتن نیستند؛ افرادی که بیماری های خاص دارند یا گروهی از افراد که حتما باید قبل از رسیدن ماه مبارک رمضان و روزه گرفتن توسط پزشک از شرایط بدنی خود مطلع شوند یا در شرایط خاصی که هستند نمی توانند روزه بگیرند. متاسفانه در برخی موارد شاهد این هستیم که افراد بدون مشورت و نظر پزشک روزه می گیرند؛ بنابراین به سیستم بدنی خود آسیب وارد می کنند. باید به این نکته توجه داشت که عمل روزه داری باید تحت نظر پزشک و تایید او صورت بگیرد.

بیماران دیابتی از روزه داری معاف هستند.

کسانی که به بیماری دیابت دچار هستند به دلیل اینکه قند خون شان باید به طور مرتب مورد بررسی و کنترل قرار بگیرند در خطر عوارض روزه داری هستند. علاوه بر این کسانی که از انسولین استفاده می کنند با توجه به اینکه نوع انسولین می تواند تاثیر سریع و طولانی مدت داشته باشد و بیماران هر دو آنها را با هم مصرف می کنند گاهی موجب افت شدید قند خون در آنها می شود. از آنجایی که بیماران دیابتی نمی توانند از مواد قندی شامل گلوکز یا مواد خوراکی مثل برنج و سیب زمینی استفاده کنند معمولا دچار افت قند خون می شوند و این یکی از  موارد اورژانسی در ماه مبارک رمضان است.



اگر بیماران دیابتی بدون اصلاح داروهایشان و مراجعه به پزشک مسوول، روزه بگیرند حتما با مشکل کاهش شدید فشار خون یا ناراحتی های دیگر مواجه می شوند بنابراین به بیماران دیابتی یا کسانی که از انسولین استفاده می کنند، توصیه می کنیم که روزه نگیرند و اگر قرص یا داروی دیگری مصرف می کنند حتما برای روزه گرفتن با پزشک خود مشورت کنند که در صورت تایید پزشک و تغییر دارو و کنترل قند خون شان می توانند روزه بگیرند.


البته باید به این نکته نیز اشاره کنیم که افراد دیابتی حتما باید از دستگاه کنترل قند خون هنگام سحر استفاده کنند؛ یعنی میزان قند خون شان را قبل از خوردن سحری به وسیله این دستگاه چک کنند. اگر قند خون قبل از خوردن سحری بالای ۳۰۰ باشد توصیه می کنیم که افراد روزه نگیرند؛ چون میزان بالای قند خون و داروهای مصرفی می تواند در این شرایط برای آنها خطرآفرین باشد.


داروهایتان را سر ساعت بخورید


درمورد بیماران قلبی مصرف دارو به طور منظم و سر ساعت بسیار اهمیت دارد. قرص های نیتروکانتین یا کپسول های زیرزبانی که به طور معمول برای بیماران قلبی تجویز می شوند باید سر ساعت خورده شوند. این موضوع در مورد بیمارانی که فشار خون بالا یا پایین دارند و
 باید تحت کنترل پزشک قرار گیرند، نیز صدق می کند.

چنین افرادی باید داروهایشان را به موقع مصرف کنند تا دچار مشکل نشوند بنابراین به آنها توصیه می کنیم که اگر فشار خونشان دچار نوسان است از روزه داری پرهیز کنند مخصوصا اینکه ماه رمضان امسال در فصل تابستان قرار گرفته و زمان بین سحری تا افطار حدود ۱۴ ساعت است؛ به همین دلیل چنین افرادی اگر در این زمان داروهایشان را مصرف نکنند یقینا دچار مشکل می شوند.

البته اگر طبق دستور پزشک فرد بیمار می تواند دارویش را هنگام سحری یا افطار مصرف کند، می تواند اقدام به روزه داری کند. معمولا کسانی که دچار نوسان فشار خون هستند باید صبح، ظهر و شب دارو بخورند. بنابراین توصیه ما به چنین افرادی روزه نگرفتن است.

روزه زخم معده شما را بدتر می کند

بیماران گوارشی مثل کسانی که سابقه زخم فعال معده دارند نیز نمی توانند روزه بگیرند چون این افراد با نخوردن غذا دچار دردهای گوارشی می شوند یا زخم گوارشی آنها عود می کند. افرادی که با گرسنگی طولانی مدت دچار خونریزی معده می شوند صلاح نیست که روزه بگیرند. درحقیقت یکی از دلایل خونریزی معده به دنبال زخمی است که در اثر افزایش ترشح اسید معده فعال می شود، بنابراین به چنین بیمارانی توصیه می کنیم که برای مدت طولانی گرسنه نمانند و لازم نیست که روزه بگیرند.

کلیه های سنگ ساز

دسته دیگری از بیماران اورژانسی در ماه رمضان افرادی هستند که دچار  سنگ کلیه یا مشکلات دستگاه ادراری هستند. اگر فردی در طول شش ماه، کلیه هایش دو بار سنگ بسازد چون طول روز بسیار طولانی است و کمبود مایعات باعث می شود تا تشکیل سنگ شدت پیدا کند. بنابراین توصیه می کنیم تا چنین افرادی از روزه داری پرهیز کنند؛ اما اگر کسی در چند سال گذشته یک سنگ دفع کرده باشد می تواند با رعایت مصرف مایعات در طول افطار تا سحر روزه بگیرد.

 


گروه خبری :اخبار معاونت دانشجویی, اخبار تصویری, مقالات آموزشی مرکز بهداشت, تغذيه, اخبار بهداشت و سلامت چهارشنبه ١٩ خرداد ١٣٩٥ ساعت :٠٨:٥٥ تعداد نمایش:1172 کد خبر : ٩٥٤٢

 
 





تمامي حقوق مادي و معنوي براي معاونت دانشجویی دانشگاه سمنان محفوظ است.
.Copyright  © 2017 Semnan University  stu.semnan.ac.ir  All rights reserved